แนวทางสำคัญในการดำเนินงาน

  • PDF

การจัดการที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย
โดยขบวนองค์กรชุมชนและท้องถิ่น

เป้าหมาย

  1. สร้างความมั่นคงในที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยอย่างเป็นธรรมและยั่งยืนตามวิถีชุมชนท้องถิ่น
  2. สร้างระบบการบริหารจัดการที่ดินร่วมแนวใหม่ และเป็นเครื่องมือสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน
  3. ผลักดันแนวคิดและการจัดการเรื่องที่ดินให้เป็นปัจจัย   การผลิตที่มีคุณค่า
  4. การเชื่อมโยงขบวนชุมชน(เมือง  ชนบท  ประเด็น)

แนวทางสำคัญ

  1. ใช้พื้นที่ตำบลเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ในการปฏิบัติการ
  2. ประสานและเชื่อมโยงขบวนองค์กรชุมชน ภาคี ท้องถิ่น     และงานประเด็นพัฒนาในพื้นที่
  3. เร่งสร้างพื้นที่รูปธรรมนำร่องในพื้นที่ที่มีความพร้อม ทั้งชุมชน ท้องถิ่น และภาคี
  4. ใช้ข้อมูลทุกมิติ เช่น ที่ดิน กายภาพ ผู้คน สังคม ระบบการผลิตในแต่ละพื้นที่ เป็นเครื่องมือในการสร้างผังตำบล

ทิศทางการจัดการที่ดินแนวใหม่

  1. ที่ดินเป็นปัจจัยการผลิตที่มีคุณค่ามากกว่ามูลค่า
  2. การจัดการและดูแลที่ดินโดยชุมชนและท้องถิ่น (การวางแผน   การจัดการ การจัดสวัสดิการ การใช้ประโยชน์)
  3. สร้างความมั่นคงในที่ดินอย่างเป็นธรรมและเอื้ออาทรของชุมชน
  4. แก้ปัญหาที่ดินเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต
  5. การจัดการที่ดินโดยรวมโดยใช้พื้นที่ตำบลเป็นยุทธศาสตร์       (ทำทั้งตำบล)

เครื่องมือ

  1. ขบวนองค์กรชุมชน/การเชื่อมโยงขบวนชุมชนทุกขบวน/แยกกันปฏิบัติการ
  2. การจัดการเรื่องระบบทุนภายใน
  3. การถอดความรู้ที่มีอยู่เดิม หรือการวิจัยเพิ่มเติม
  4. สร้างกลไกร่วมระดับพื้นที่ร่วมกัน
  5. การพัฒนาให้เกิดศูนย์การเรียนรู้
  6. การพัฒนาศักยภาพแกนนำ และเจ้าหน้าที่
  7. การวิเคราะห์ศักยภาพพื้นที่
  8. การวางผังตำบลโดยชุมชนและท้องถิ่นเพื่อนำไปสู่ระบบการจัดการทรัพยากรทั้งหมดในพื้นที่

ตำบลเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์

  1. เป็นพื้นที่ที่มีหน่วยรัฐที่มีความใกล้ชิดกับชุมชน (อบต. เทศบาล)
  2. มีความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างอำนาจระหว่างกันและจัดความสมดุลย์ได้ดีกว่ารัฐอื่น
  3. มีสภาองค์กรชุมชน
  4. มีอำนาจ (งบประมาณ กลไก ยุทธศาสตร์ กฎหมาย) ในตัวเอง
  5. พื้นที่ปกครองที่ใกล้ แคบในเชิงกายภาพ และสามารถจัดการดูแลทรัพยากรได้ง่าย
  6. มีวัฒนธรรม ประเพณี แบบเดียวกัน/ใกล้เคียงกัน
  7. มีองค์ประกอบทางสังคม (ชุมชน วัด/โรงเรียน ท้องถิ่น ภาคี)

พัฒนาการงานแก้ไขปัญหาที่ดินชนบท

โครงการ

ปีที่ดำเนินงาน

เนื้อหางาน/ผลการดำเนินงาน

งานบ้านมั่นคงชนบท

๒๕๔๘

  1.  ขยายการดำเนินจากบ้านมั่นคงเมือง
  2.  สนับสนุนการดำเนินโครงการของชุมชนจำนวน ๒๐ โครงการ  ๑,๙๐๐ กว่าครัวเรือน
  3.  รูปธรรมการแก้ไขปัญหาที่มีหลากหลายรูปแบบ
  4.  ขาดการเชื่อมโยงขบวนชุมชน
  5.   มีบางพื้นที่ได้ขยับงานจากกิจกรรมโครงการสู่การแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น พื้นที่ไทยสามัคคี จ.นครราชสีมาพื้นที่บัวใหญ่ จ.น่าน

งานสึนามิ

ปี ๒๕๔๘

  1.  ใช้วิกฤตปัญหาเชื่อมโยงคนเดือดร้อน / แนวงานบ้านมั่นคง
  2.  ดำเนินงานจากศูนย์ที่พักชั่วคราว การจัที่อยู่อาศัยถาวร และ แก้ไขปัญหาความมั่นคงที่ดินโดยขบวนชุมชนจัดการด้วยตนเอง
  3.  เป็นพื้นฐานส่วนหนึ่งจุดประกายความคิดเรื่องโฉนดชุมชน เพื่อรักษาบ้านและที่ดินไว้กับชุมชน

การจัดการที่ดินโดยชุมชนเป็นแกนหลัก

 

  1. สนับสนุนการจัดทำข้อมูล การสำรวจพื้นที่ที่เดือดร้อน สนับสนุนโครงการแก้ปัญหาพัฒนา
  2.  เกิดเครื่องมือใหม่ในการทำงาน  เช่น การทำแผนที่ทำมือ แผนที่ข้อมูลจีไอเอส  ข้อบัญญัติท้องถิ่น

การแก้ไขปัญหาที่ดิน ๓ จชต

 

  1. รูปธรรมการแก้ปัญหาอุทยานฯ บูโดสุไหงปาดี
  2.  การแก้ปัญหาโดยใช้ฐานภูมินิเวศน์ ครอบคลุมทั้งพื้นที่อุทยานฯ โดยขบวนชุมชน  พัฒนาเครื่องมือการทำงานข้อมูลที่ชุมชนจัดการตนเอง ที่ได้รับการยอมรับจากหลายฝ่าย แผนพัฒนาต่อเนื่อง ๔ พื้นที่
  3.  ขยายแนวทางการดำเนินงานสู่อุทยานอื่น ๆ  และครอบคลุมพื้นที่ ๓ จชต และมีขบวนชุมชนเชื่อมโยงกันเพื่อขยายผลการดำเนินงาน

แก้ปัญหาที่อยู่อาศัย/ที่ดินทำกินโดยชุมชน พื้นที่ ๕ จชต.

๒๕๕๒ – ๒๕๕๓(โครงการซ่อมสร้าง)

  1. ดำเนินงานโดยพื้นที่ตำบล ๒๔๓ ตำบล
  2.  เน้นการทำงานร่วมของผู้เดือดร้อนระดับตำบล ทำข้อมูล กลั่นกรอง สร้างกติกา จัดการซ่อมสร้าง จัดการงบประมาณ สร้างกองทุนระดับตำบล
  3.  ไม่เชื่อมโยงการแก้ปัญหาที่ดิน

จัดการที่ดินโดยชุมชนท้องถิ่น

๒๕๕๔งบประมาณจาก กองทุน พอช.

  1. อยู่ระหว่างการพัฒนาพื้นที่ครอบคลุม ๓๐ – ๕๐ พื้นที่
  2.  เน้นการจัดการของชุมชนและท้องถิ่นร่วมกัน
  3.  การภาพรวมของปัญหาทั้งตำบล จากปัญหาที่ดินเพื่อที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน เชื่อมโยงมิติการพัฒนาอื่น ๆ เช่น พัฒนาอาชีพการทำงานหากิน ระบบการผลิต
  4.  เครื่องมือที่ใช้ การจัดผังตำบล การโยงขบวนพื้นที่ทำงานร่วม การโยงประสบการณ์เมือง-ชนบท

 

ติดต่อเรา

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)
912 ถนนนวมินทร์ แขวงคลองจั่น เขตบางกะปิ กรุงเทพฯ 10240
โทร : 0-2378-8300-9 โทรสาร : 0-2378-8343
(แผนที่ตั้งสถาบันฯ)