องค์ประกอบการวิเคราะห์ความเหมาะสมในการใช้สินเชื่อ

  • PDF
  • องค์ประกอบการวิเคราะห์ความเหมาะสมในการใช้สินเชื่อ
     

องค์ประกอบ

ประเด็นพิจารณา

องค์กร

  • เครือข่าย/ความเป็นมา/ความเป็นองค์กร
  • ข้อมูลเครือข่าย/กลุ่ม/สมาชิก
  • ข้อมูลกิจกรรมการพัฒนา/แผนยุทธศาสตร์
  • ข้อมูลฐานะการเงิน/ทุนภายใน
  • ระบบการบริหารจัดการ/การจัดความสัมพันธ์ภายใน
  • ผลการใช้สินเชื่อเดิม

กระบวนการพัฒนาโครงการตามแนวทางสินเชื่อเพื่อการพัฒนา

  • ข้อมูลพื้นฐานชุมชน ทุนในชุมชน ข้อมูลเชิงลึกรายครัวเรือน(โดยการมีการดำเนินการร่วมกันของสมาชิกระดับกลุ่มย่อย)
  • เวทีวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ ค้นหาสาเหตุของปัญหา โดยการมีส่วนร่วมของสมาชิกและภาคีการพัฒนาใน
  • มีการกำหนดยุทธศาสตร์และแผนการแก้ไขปัญหา/พัฒนาของชุมชนโดยพิจารณาแนวทางการแก้ไขจากทุนภายในชุมชนที่มีอยู่ก่อน
  • มีการกำหนดแผนการใช้สินเชื่อ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์หรือแผนการแก้ปัญหา/พัฒนา และกำหนดกิจกรรม แผนดำเนินการงบประมาณสนับสนุน
  • มีการกำหนดข้อตกลงร่วมภายในชุมชน เรื่องการบริหารจัดการสินเชื่อและทุนภายใน รวมถึงการกำหนดข้อตกลงร่วมเรื่องบทบาท ความรับผิดชอบ

โครงการ/กิจกรรมที่เสนอ

  • ทิศทาง/ความสัมพันธ์กับการพัฒนา – ทุนภายใน
  • วงเงินที่เสนอ/งบแต่ละกิจกรรม/ทำอะไร
  • ประสบการณ์เดิมของเครือข่าย/ชุมชน
  • การสนับสนุนจากภาคีและภาครัฐ
  • ความเป็นไปได้ของโครงการฯ

    * ข้อมูลกิจกรรมเดิม
* แผนธุรกิจ (แผนการผลิต แผนการเงิน แผนการชำระคืน
แผนการตลาด การจัดการ การป้องกันความเสี่ยง)

การบริหารจัดการภายใน

  • การจัดโครงสร้างและกำหนดบทบาทการจัดการโครงการ
  • เกณฑ์/วิธีการการคัดเลือกผู้รับประโยชน์
  • แผนการบริหารจัดการเงินทุนและสินเชื่อ
  • การชำระคืนทุน/การคิดดอกเบี้ย
  • การจัดสรรผลประโยชน์/ผลกำไร
  • แผนการพัฒนา/กำกับติดตาม/ตรวจสอบ
  • การค้ำประกัน/ร่วมรับผิดชอบโครงการ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ (ทางตรงและทางอ้อม)

  • สมาชิก
  • องค์กร/เครือข่าย
  • ชุมชน/ท้องถิ่น/สังคม

 

 

 

  • กรอบการพิจารณาสินเชื่อ (สินเชื่อองค์รวม  สินเชื่อธุรกิจชุมชน  สินเชื่อหมุนเวียน  สินเชื่อสิงแวดล้อม)

องค์ประกอบการพิจารณา

สาระสำคัญในการพิจารณา/เงื่อนไข/หลักเกณฑ์

ข้อมูล / เอกสารสนับสนุน

องค์กรผู้ใช้สินเชื่อ

  • เป็นองค์กรระดับเครือข่าย (ยกเว้น กรณีสินเชื่อหมุนเวียนและสินเชื่อฯ ที่อยู่อาศัย อนุโลมให้กลุ่มสามารถใช้สินเชื่อได้)
  • การจัดความสัมพันธ์/เชื่อมโยงภายในองค์กรมีความชัดเจนมีกิจกรรมการออมทรัพย์ หรือร่วมทุนของสมาชิก ไม่น้อยกว่า 6 เดือน  มีกิจกรรมการพัฒนาและบริหารจัดการร่วมกัน ไม่น้อยกว่า 6 เดือน
  • มีหลักเกณฑ์ ข้อตกลงร่วมในการดำเนินการ รวมถึงมีการจัดโครงสร้างการบริหารจัดการ การกำหนดบทบาทหน้าที่และกำหนดบุคคลผู้รับผิดชอบชัดเจน
  • มีการบริหารจัดการที่เปิดเผย โปร่งใส ตรวจสอบได้
  • มีฐานะทางการเงินที่ไม่เป็นอุปสรรคต่อการใช้สินเชื่อ
  • ผลการใช้สินเชื่อเดิม ผลการชำระหนี้คืนกับ พอช. รวมถึงความตั้งใจในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น การปรับตัว/การปรับปรุงโครงสร้างหนี้เพื่อแก้ปัญหา
  • ข้อมูลสมาชิกรายกลุ่ม/รายคน
  • รายงานฐานะการเงิน / งบดุล
  • ประวัติขององค์กร
  • ข้อบังคับ / ระเบียบ / ข้อตกลงร่วม /
  • รายงานการประชุม
  • งบดุล/งบการเงินที่แสดงภาระหนี้สินของเครือข่าย

 

กระบวนการพัฒนาโครงการ

  • กระบวนการสำรวจข้อมูลชุมชน
  • กระบวนการวิเคราะห์ข้อมูล การวิเคราะห์ปัญหา
  • กำหนดยุทธศาสตร์ / แผนการแก้ไขปัญหา
  • กำหนดแผนการใช้สินเชื่อ
  • กำหนดข้อตกลงร่วมในการบริหารจัดการสินเชื่อ

 

  • สรุปข้อมูลที่ได้รับจากการดำเนินการ
  • สรุปข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์
  • แผนชุมชน
  • ยุทธศาสตร์ของชุมชน/เครือข่าย
  • โครงการสินเชื่อเพื่อการพัฒนา

โครงการสินเชื่อ

  • ทิศทาง / วัตถุประสงค์ / ประโยชน์ที่ได้รับ
  • ความเป็นไปได้ในเชิงธุรกิจ /การดำเนินการ/การตลาด/ การเงิน /ผลตอบแทน
  • การป้องกันความเสี่ยง
  • การติดตามประเมินผล

 

  • แผนชุมชน/ยุทธศาสตร์ของชุมชน
  • โครงการสินเชื่อเพื่อการพัฒนา
  • แผนการผลิตผลการดำเนินการเดิมที่ผ่านมา
  • ข้อมูลการสนับสนุนของหน่วยงานต่าง ๆ ที่มีในชุมชน
  • แผนการดำเนินการโครงการ
  • แผนการตลาด
  • ข้อมูลสภาวะแวดล้อมของธุรกิจ คู่แข่งขันในระบบเอกชน
  • ประมาณการรายได้-ค่าใช้จ่ายงบกำไรขาดทุน กระแสเงินสดโครงการ (CASH - FLOW)
  • งบประมาณการลงทุนของเครือข่าย งบประมาณรวมของโครงการ
  • ประมาณการจุดคุ้มทุนของโครงการ

ระบบการบริหารจัดการสินเชื่อ / การเงินภายใน

  • การวางระบบการบริหารจัดการสินเชื่อหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ภายในองค์กรที่จะทำให้สินเชื่อเป็นไปตามวัตถุประสงค์ โดยมีความโปร่งใส มีส่วนร่วมและรับรู้จากสมาชิก
  • ประสบการณ์ในการดำเนินการที่ผ่านมา ความน่าเชื่อถือของคณะกรรมการ
  • แผนการชำระคืนและการบริหารเงินทุนภายใน
  • หลักเกณฑ์/ระบบการรายงาน การติดตามตรวจสอบ การสรุปบทเรียน โดยการมีส่วนร่วมของขบวนการชุมชน
  • โครงการสินเชื่อเพื่อการพัฒนา
  • แผนการชำระคืน
  • แผนการชำระคืน และแผนการบริหารเงินทุน

 

ข้อคิดเห็น / เสนอแนะจากขบวนฯ /กลไก

  • องค์ประกอบของกลไกที่ร่วมพัฒนาโครงการครอบคลุมประเด็นที่ต้องพิจารณาหรือไม่ อย่างไร
  • การมีส่วนร่วมของกลไกมีอะไรบ้าง ผลที่เกิดขึ้นกับเครือข่ายเป็นอย่างไร
  • ข้อเสนอแนะจากกลไกคืออะไร มีการพัฒนาปรับปรุงหรือขยายผลอย่างไร

 

  • กรอบการพิจารณาสินเชื่อ  (สินเชื่อเพื่อพัฒนาที่อยู่อาศัย /โครงการบ้านมั่นคง)

องค์ประการการพิจารณา

สาระสำคัญในการพิจารณา/เงื่อนไข/หลักเกณฑ์

ข้อมูล / เอกสารสนับสนุน

ทิศทาง / ความสอดคล้องกับโครงการบ้านมั่นคง

  • ความสอดคล้องกับเป้าหมายโครงการบ้านมั่นคง (CITY WITHOUT SLUMS) และความสอดคล้องกับแผนและทิศทาง การแก้ปัญหาของเมือง

 

  • ควรมีข้อมูลชุมชนทั้งเมืองและ ROADMAP การแก้ปัญหาที่แสดงให้เห็นว่าโครงการที่เสนออยู่ส่วนไหนใน ROADMAP
  • กรณีรื้อย้ายไปตั้งชุมชนใหม่แต่ไม่หมดทั้งชุมชนควรมีแผนหรือแนวการแก้ปัญหาในที่เดิมด้วย

ความพร้อมขององค์กรในการใช้สินเชื่อ

  • ระบบการจัดการภายใน ผู้นำ กลุ่มย่อย การมีส่วนร่วมของสมาชิก การจัดความสัมพันธ์ภายใน (เป็นเจ้าของโครงการ / แกนในการพัฒนาได้  สอดคล้องกับแนวการพัฒนาใหญ่  - Demand Drivens)

 

  • สมาชิกผู้รับประโยชน์

 

 

  • การออมทรัพย์

 

 

 

 

  • การจัดการสินเชื่อ / การเงินภายใน

 

 

 

  • กติกา / ข้อตกลงการสร้างชุมชน

 

 

 

  • กิจกรรมการพัฒนาภายใน

 

 

  • ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา / อุปสรรคและการแก้ปัญหา / มาตรการระยะต่อไป

 

 

 

 

  • การสนับสนุน / มีส่วนร่วมจากภาคี / ท้องถิ่น
  • มีโครงสร้างที่รองรับการจัดการได้ครบทุกประเด็น
  • มีศักยภาพที่ทำงานได้จริง / มีกระบวนการทำงานจริงตามโครงสร้าง
  • บทบาทของกลุ่มย่อยและสมาชิกในการจัดการที่สามารถถ่วงดุลการจัดการกับคณะกรรมการได้ (สังคม VS กฎหมาย)

 

  • ผ่านกระบวนการคัดกรองในพื้นที่ ไม่ขัดแย้งกับเกณฑ์กลางของโครงการบ้านมั่นคง
  • มีกระบวนการจัดทำข้อมูลครัวเรือนเพื่อเป็นฐานการดำเนินโครงการ 
  • ออมครบตามเกณฑ์  มีแผนการออมสมทบที่สัมพันธ์กับแผนโครงการ (กรณียังมีเงินออมไม่ครบ) และแผนการออมเป็นไปตามความสามารถจริง ไม่ใช่การระดมเงินจากแหล่งเงินภายนอก  มีประเภทการออมและระบบการออมที่เหมาะสม
  • ระบบการบริหารจัดการเงินออมที่ผ่านมาและแผนการออมในอนาคต
  • การบวกส่วนต่างดอกเบี้ยที่เหมาะสม
  • การจัดการส่วนต่างที่เหมาะสมและไม่ขัดแย้งกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
  • มีการจัดทำบัญชีภายในชุมชนได้ถูกต้อง ทันเวลา
  • มีการจัดทำเอกสารทางกฎหมายภายในชุมชนได้ถูกต้อง เป็นเครื่องมือ

  ในการบริหารจัดการทางการเงินได้ และใช้บังคับได้ตามกฎหมาย

  • มีกติกาการอยู่ร่วมกันครบทุกมิติ

  (สังคม /เศรษฐกิจ / แนวคิด - จารีต - ประเพณี / สิ่งแวดล้อม)

  • มีกระบวนการได้มาของกติกาที่พอเชื่อได้ว่าทุกคนจะเคารพกติกา
  • มีบทให้คุณ / ให้โทษตามสมควร
  • มีการพัฒนาที่เชื่อมโยงกับกิจกรรมหลักและส่งผลต่อการสร้างความ เข้มแข็งของชุมชนในทุกมิติ (สวัสดิการ การออมเพื่อสร้างกองทุนชุมชน การจัดการขยะ กลุ่มอาชีพ ฯลฯ)
  • กรณีใช้สินเชื่อเพิ่มควรเสนอข้อมูลผลการดำเนินงานทั้งในเชิงกายภาพ  การเงินและสินเชื่อในโครงการ การจัดการภายใน ปัญหาที่เกิดขึ้น  การแก้ไขที่ผ่านมาและมาตรการที่จะป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นในภายหน้า
  • กรณีใช้สินเชื่อครั้งแรก อาจมีประวัติความเป็นมาที่แสดงให้เห็นชุดประสบการณ์และการเรียนรู้ของชุมชน
  • งบประมาณ
  • ประเด็นการสนับสนุน เพื่อเติมเต็มส่วนที่เป็นจุดอ่อนของชุมชน

ความเหมาะสมของโครงการ

    • ความเหมาะสมของที่ตั้งโครงการ
    • การจัดผังแบ่งแปลง
    • การกำหนดแบบบ้าน
    • แผนการก่อสร้าง การจัดเฟสระบบการก่อสร้าง / การจัดการ

 

  • ราคาที่ดินปรียบเทียบกับราคาประเมินงบประมาณการปรับปรุงเปรียบเทียบกับงบสาธารณูปโภคที่ได้รับอนุมัติ  ความสะดวกในการเข้าออก / ก่อสร้าง  ระยะห่างจากชุมชนเดิม  เนื้อที่ดินเปรียบเทียบกับจำนวนผู้รับประโยชน์  ข้อจำกัดอื่นๆ (ถ้ามี) อาทิ มีแนวเวนคืน ที่ลุ่ม มีน้ำท่วมตามฤดูกาล ฯลฯ  คู่สัญญา   (โดยสหกรณ์ / กลุ่ม / รายคน)  ระยะเวลา  ค่าเช่า/ค่าใช้จ่าย  เงื่อนไขการเช่าอื่นๆ

ความสามารถในการชำระคืนของโครงการ

  • ผลตอบแทนโครงการ

 

  • จำนวนสมาชิกที่มีความสามารถชำระคืนไม่พอ  เปรียบเทียบกับสัดส่วนสูงสุดที่องค์กรรับภาระได้
  • มีการปรับโครงการเพื่อรองรับผู้มีความสามารถชำระคืนน้อยกว่าเกณฑ์
  • มีแผนสนับสนุน / ช่วยเหลือสมาชิกที่คาดว่าจะมีปัญหา
  • มีแผนป้องกันความเสี่ยงกรณีสมาชิกเกิดปัญหา

เงื่อนไขโครงการสินเชื่อที่เสนอ

  • วงเงิน / เงื่อนไขการชำระคืน /  หลักประกัน

 

  • วงเงินสินเชื่อต่อรายพิจารณาจาความสามารถในการชำระคืน (ดูจากการทดลองออม)  และสัมพันธ์กับขนาดที่ดิน / แบบบ้าน
  • มีเงื่อนไขการปลอดเงินต้นตามระยะเวลาก่อสร้างที่ชุมชนขาดรายได้ หรือองค์กรต้องรับภาระแปลงว่าง
  • มีสมาชิกร่วมค้ำประกันทั้งโครงการ สร้างการรับผิดชอบร่วมต่อโครงการ
  • เป็นไปตามเกณฑ์กลางหรือไม่เป็นไปตามเกณฑ์กลางแต่มีเหตุผลความจำเป็นสนับสนุนที่ยอมรับได้