playlists faocebook CODINew icon_tw Intranet mail
ภาษาไทย english หน้าหลัก

จากเวทีสมัชชาเครือข่ายองค์กรชุมชน: สานพลังชุมชนท้องถิ่นและภาคีสู่การจัดการตนเอง ในช่วงกลางเดือนกันยายน 2554 และเครือข่ายที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน ได้มีการหารือกันต่อเพื่อจัดทำข้อเสนอทิศทางการจัดการที่อยู่อาศัยโดยชุมชนท้องถิ่นในวันที่อยู่อาศัยโลก สรุปแนวทางที่ขบวนองค์กรชุมชนจะขับเคลื่อนต่อและข้อเสนอต่อนโยบายรัฐ ดังนี้

 

งานที่เครือข่ายองค์กรชุมชนจะขับเคลื่อนต่อ มีดังนี้คือ

1) รวมกลุ่มผู้เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน เพื่อร่วมกันทำงานแก้ไขปัญหา จัดให้มีกิจกรรมต่างๆ ของกลุ่ม เช่น การออมทรัพย์ การสำรวจข้อมูลผู้เดือดร้อน ฯลฯ

2) พัฒนากลุ่ม/องค์กรชุมชนที่มีการตั้งและดำเนินการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินแล้วให้เข้มแข็ง มีการออมและกิจกรรมการพัฒนาด้านต่างๆ อย่างต่อเนื่อง และการจัดตั้งสภาองค์กรชุมชน ให้สภาองค์กรชุมชนมีบทบาทสำคัญในการจัดการที่ดินที่อยู่อาศัย การจัดทำแผนการใช้ที่ดิน และการดูแลรักษาทรัพยากรทั้งตำบล

3) เชื่อมโยงเครือข่ายองค์กรชุมชนในระดับตำบล เมือง เขต จังหวัด ภาค และขบวนองค์กรชุมชนทั่วประเทศ เช่น เครือข่าย สอช. เครือข่ายปฏิรูปที่ดิน ฯลฯ

4) จัดทำข้อมูลผู้เดือดร้อนเรื่องที่ดินที่อยู่อาศัยให้ครอบคลุมเต็มพื้นที่ตำบล/เมือง ข้อมูลที่ดินที่จะนำมาใช้ในการแก้ไขปัญหา ประวัติชุมชน แผนที่ทำมือ แผนที่ในระบบ GIS

5) การจัดทำแผนพัฒนาชุมชนท้องถิ่นที่ครอบคลุมทุกด้าน การวางผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน การจัดการทรัพยากรในพื้นที่ วางผังเมืองชุมชน

6) พัฒนาชุมชนที่ทำโครงการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยไปแล้ว ให้เกิดการพัฒนาด้านต่างๆ ที่ต่อเนื่องจากการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย ได้แก่ การจัดสวัสดิการชุมชน การพัฒนาอาชีพรายได้ การพัฒนาสภาพแวดล้อม การป้องกันปัญหายาเสพติด การออม/การชำระคืนสินเชื่อ รวมทั้งการจัดองค์กรให้เข้มแข็ง ฯลฯ

7) พัฒนาพื้นที่และชุมชนที่ต่อเนื่องจากการจัดการปัญหาที่ดิน เช่น การวางผังตำบล การกันแนวเขตร่วมกันให้ชัดเจน สร้างกติกาชุมชนป้องกันการขยายพื้นที่/บุกรุกเพิ่ม การปลูกต้นไม้กันแนว การปรับวิถีการผลิตเป็นเกษตรยั่งยืน/เพิ่มพื้นที่ไม้ยืนต้น ดูแลรักษาป่าชุมชน ปลูกป่าเพิ่มพื้นที่ต้นน้ำ ฯลฯ

8) พัฒนาระบบการจัดการที่ดินร่วมกันในลักษณะโฉนดชุมชน ร่วมสร้างกติกาและดูแลรักษาให้เป็นไปตามกติกา

9) จัดตั้งกองทุนพัฒนาที่อยู่อาศัย/ที่ดินทำกิน มีการออมที่ต่อเนื่อง ประสานกับท้องถิ่นให้มีการร่วมกันจัดตั้งกองทุนในระดับท้องถิ่น

10) การพัฒนาแกนนำในการแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยในด้านต่างๆ เช่น การพัฒนากลุ่ม/องค์กร การจัดการสหกรณ์/บัญชี การควบคุมงานก่อสร้าง ช่างชุมชน การทำข้อมูล/แผนที่ การประสานการทำงานร่วมกับหน่วยงาน ฯลฯ ให้มีความสามารถในการจัดการชุมชนของตนเองและหนุนช่วยชุมชนอื่นๆ

 

งานที่ขบวนองค์กรชุมชนจะทำร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสนับสนุน

1) การจัดตั้งคณะทำงานแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยในระดับตำบล คณะกรรมการพัฒนาที่อยู่อาศัยในระดับเมืองที่มีองค์ประกอบจากองค์กรชุมชน ท้องถิ่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับที่ดิน ภาคประชาสังคม /วิชาการ

2) การสนับสนุนบุคลากร/เจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการร่วมกันจัดทำข้อมูล แผนที่ การสำรวจรังวัด การออกแบบวางผังชุมชน งานเอกสาร/ธุรการ ฯลฯ

3) การสนับสนุนเครื่องมือในการทำงานแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัย เช่น อุปกรณ์ในการจัดทำข้อมูลจับพิกัดแปลงที่ดิน GPS คอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการทำงาน รถในการปรับพื้นที่ การให้ใช้สถานที่ในการประชุม/ทำงาน ฯลฯ

4) การออกข้อบัญญัติ/เทศบัญญัติเพื่อสนับสนุนการจัดการที่อยู่อาศัย ที่ดิน และทรัพยากร รวมทั้งงานพัฒนาด้านต่างๆ โดยชุมชน 

5) การสนับสนุนงบประมาณในการทำงานแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัย เช่น งบทำถนน ระบบสาธารณูปโภคส่วนเกิน งบพัฒนาสำหรับกลุ่ม/องค์กรต่างๆ ในชุมชน

6) การร่วมจัดตั้งและสมทบกองทุนพัฒนาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินในระดับตำบล/เมือง

7) การร่วมกันจัดทำแผนการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย ที่ดินและทรัพยากรในระดับตำบล การวางผังตำบล/ผังเมืองชุมชนร่วมกัน

8) การสนับสนุนงานพัฒนาที่ต่อเนื่องจากการแก้ไขปัญหาที่ดิน ที่อยู่อาศัย เช่น การพัฒนาสภาพแวดล้อม การจัดสวัสดิการชุมชน ฯลฯ

9) การปฏิบัติตามกฎกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการยกเว้น ผ่อนผัน หรือกำหนดเงื่อนไข ในการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร สำหรับอาคารในโครงการที่รัฐจัดให้มีหรือพัฒนาเพื่อเป็นที่อยู่สำหรับผู้มีรายได้น้อย พ.ศ. 2554

 

ข้อเสนอต่อรัฐบาล นโยบายและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

1) ให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินแห่งชาติ โดยมีองค์ประกอบของรัฐบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และภาคประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วม  

2) ให้รัฐบาลเร่งดำเนินการตามนโยบายรัฐบาล ในเรื่องของการให้โอกาสประชาชนที่มีฐานะยากจนได้มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง หรือมีที่อยู่อาศัยพร้อมการสร้างอาชีพเพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยการสนับสนุนการดำเนินการตามโครงการบ้านมั่นคงอย่างต่อเนื่อง ทั้งในส่วนงบประมาณสนับสนุนสินเชื่อ 3,000 ล้านบาท งบสนับสนุนการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคชุมชนเมือง 1,200 ล้านบาท และโครงการบ้านมั่นคงเพื่อผู้ยากจนและด้อยโอกาสในชนบท 1,000 ล้านบาท และสั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องปฏิบัติตามกฏกระทรวงว่าด้วยการยกเว้น ผ่อนผัน หรือกำหนดเงื่อนไขในการปฏิบัติตามกฏหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารสำหรับโครงการบ้านมั่นคง ที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปแล้วตั้งแต่เดือนมกราคม 2554

3) ขอให้รัฐบาลได้กระจายอำนาจการจัดการที่อยู่อาศัย ที่ดินทำกิน และการจัดการทรัพยากรไปที่ชุมชนท้องถิ่น ได้แก่

           (1) ให้ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญในการวางผังเมือง ผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน การคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม

           (2) ให้มีการแก้ไขกฏหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้มีอำนาจหน้าที่ในการจัดการที่อยู่อาศัย ที่ดิน และทรัพยากรธรรมชาติ และระหว่างที่เสนอแก้ไขกฏหมาย ให้เร่งรัดกระทรวงมหาดไทยดำเนินการตามมติคณะกรรมการกระจายอำนาจฯ ในการพิจารณาแก้ไขระเบียบ หนังสือสั่งการที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการจัดการที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินให้เอื้อต่อการปฏิบัติหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยเร็ว

           (3) กระจายอำนาจการตัดสินใจในการแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัย ให้ได้ข้อยุติในระดับท้องถิ่นและจังหวัดให้มากที่สุด โดยมีระเบียบรองรับการจัดตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดิน และที่อยู่อาศัยระดับจังหวัดที่ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน มีองค์ประกอบคณะกรรมการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนชุมชน และผู้แทนท้องถิ่น

 

4) ขอให้รัฐบาลเร่งรัดออกกฏหมายในการรับรองสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากร ที่ดิน น้ำ ป่าไม้ และทะเล เพื่อรองรับการจัดการที่ดินและที่อยู่อาศัยโดยชุมชนท้องถิ่น ระหว่างที่กฏหมายยังไม่บังคับใช้ ให้ใช้แนวทางการแก้ไขปัญหาตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553 ไปก่อน โดยให้กระจายการทำงานไปที่กลไกร่วมระดับจังหวัด

5) ขอให้รัฐบาลเร่งรัดการดำเนินการตามนโยบายของรัฐบาลในการปฏิรูปการจัดการที่ดิน โดยมีการกระจายสิทธิที่ดินอย่างเป็นธรรม โดยใช้มาตรการทางภาษี และการจัดตั้งธนาคารที่ดินให้แก่คนจน และเกษตรกรรายย่อย พิจารณาให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ที่ดินทิ้งร้างของทางราชการตามประเภทที่ดิน (องค์การมหาชน) ที่ได้มีการจัดตั้งและประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2554 ได้มีการดำเนินการ และสนับสนุนงบประมาณกองทุนที่ดินที่กระจายไปสมทบกองทุนที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินในระดับท้องถิ่น

6) ขอให้รัฐบาลเร่งรัดการดำเนินการตามนโยบายในเรื่องการสำรวจ และจัดทำแนวเขตการใช้ประโยชน์ที่ดิน ปรับปรุงกฏหมายป่าไม้ทั้ง 5 ฉบับ ให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ สนับสนุนการจัดการอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น การแก้ไขกฏหมายเกี่ยวกับที่ดินประเภทต่างๆ ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีอำนาจหน้าที่จัดการที่ดินทุกประเภทร่วมกับชุมชน และเปิดเผยข้อมูลที่ดินรัฐ และที่ดินเอกชนต่อสาธารณะ

7) ในการดำเนินโครงการขนาดใหญ่ตามนโยบายรัฐบาล เช่น รถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูง รถไฟฟ้าในพื้นที่กรุงเทพฯ การสร้างเขื่อนริมคลอง ฯลฯ ขอให้มีการตั้งงบประมาณ หรือกองทุนรองรับการแก้ไขทั้งด้านที่ดิน ที่อยู่อาศัย และการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบไว้ในโครงการอย่างชัดเจน

8) ขอให้เร่งรัดการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมด้านทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ความขัดแย้งเรื่องที่ดิน ที่อยู่อาศัย การฟ้องไล่ที่ การเรียกค่าเสียหายจากคนจน

9) ขอให้รัฐบาลสนับสนุนการจัดตั้งกองทุนเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติ สมทบกองทุนที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกิน กองทุนสวัสดิการชุมชน และกองทุนสวัสดิการในระดับตำบล

 
แบ่งปัน
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter